Όποιος ξοδεύει χρόνο ψάχνοντας στις ειδήσεις του μπορεί να πέσει πάνω σε βίντεο με αξιολάτρευτες μαϊμούδες ή ερπετά που χτυπούν, αλλά αυτό που συχνά δεν βλέπουμε είναι το πλέγμα της παράνομης διακίνησης που κρύβεται πίσω από ένα απλό κλικ. Η ευκολία με την οποία μπορούν πλέον να αποκτηθούν προστατευόμενα είδη σε ψηφιακές πλατφόρμες έχει σημάνει συναγερμό για τους διεθνείς οργανισμούς, καθώς το φαινόμενο αυτό συνεχίζει να αυξάνεται με ιλιγγιώδη ρυθμό παγκοσμίως.
Αν και αυτό που συμβαίνει σε άλλες ηπείρους μπορεί να μας φαίνεται λίγο απόμακρο, η κατάσταση στη χώρα μας δεν είναι καθόλου αστείο. Οι ειδικοί επιβεβαιώνουν ότι η Ισπανία αποτελεί πόλο έλξης τόσο για την άμεση πώληση όσο και για τη διαμετακόμιση ειδών που προέρχονται από τη Βόρεια Αφρική ή κατευθύνονται προς την Ασία. Εκτιμάται ότι εκατοντάδες πρωτεύοντα θηλαστικά και άλλα εξωτικά ζώα εμφανίζονται σε διαφημίσεις κάθε χρόνο, τα οποία, αν και φαινομενικά ακίνδυνα, αποτελούν μέρος ενός άκρως οργανωμένου εγκληματικού δικτύου.
Το κόλπο των υιοθεσιών και του ψηφιακού καμουφλάζ
Για να αποφύγουν την άμεση διαγραφή των αναρτήσεών τους από τους αλγόριθμους του Facebook, του Instagram ή του TikTok, οι πωλητές γνωρίζουν όλα τα κόλπα και χρησιμοποιούν λέξεις-κλειδιά όπως «υιοθεσίες» ή «μετεγκαταστάσεις» για να συγκαλύψουν την καθαρή τους επιχείρηση. Αυτή η τακτική επιτρέπει στις διαφημίσεις να παραμένουν ενεργές για εβδομάδες, υπεραρκετός χρόνος για έναν ανυποψίαστο ή αδίστακτο αγοραστή να δεχτεί το δόλωμα και να επικοινωνήσει μαζί τους ιδιωτικά για να κλείσει τη συμφωνία.
Πρόσφατες έρευνες έχουν εντοπίσει την προσφορά πάνω από 1.600 ζωντανών πρωτευόντων θηλαστικών σε μόλις ενάμιση μήνα, δίνοντας μια ιδέα για την κλίμακα αυτής της αγοράς , η οποία προσφέρει τα πάντα, από μωρά μαρμοζέτ μέχρι χιμπατζήδες. Οι τιμές είναι εξωφρενικές, φτάνοντας έως και τα 6.500 δολάρια ανά ζώο, ανάλογα με τη σπανιότητα του είδους ή το αν το ζώο είναι ακόμα μωρό, κάτι που αναζητούν οι περισσότεροι άνθρωποι.
Αυτό που συχνά παραλείπουν να λάβουν υπόψη οι αγοραστές είναι ότι αυτά τα νεαρά ζώα έχουν αφαιρεθεί βίαια από τις μητέρες τους στο φυσικό τους περιβάλλον, προκαλώντας ανεπανόρθωτο τραύμα τόσο στο ζώο όσο και στην κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκε. Επιπλέον, το ταξίδι προς τον τελικό τους προορισμό συνήθως πραγματοποιείται σε άθλιες συνθήκες, όπως συμβαίνει σε επιχειρήσεις διάσωσης εξωτικών ζώων που έχουν διακινηθεί , στοιβαγμένων σε κουτιά ή βαλίτσες, όπου πολλά πεθαίνουν πριν καν περάσουν τα σύνορα, γεγονός που αντιπροσωπεύει μια ανυπολόγιστη απώλεια βιοποικιλότητας.
Η Ισπανία και τα νομικά κενά στη σύμβαση CITES
Στη χώρα μας, οργανισμοί όπως το Great Ape Project καταγγέλλουν εδώ και χρόνια ένα σημαντικό κενό στον κανονισμό CITES που επιτρέπει το ξέπλυμα χρήματος για την εμπορία απειλούμενων ειδών. Ο κανονισμός επιτρέπει την πώληση ζώων εάν μπορεί να αποδειχθεί ότι γεννήθηκαν σε αιχμαλωσία, κάτι που εκμεταλλεύονται οι έμποροι πλαστογραφώντας έγγραφα ή δωροδοκώντας αξιωματούχους στις χώρες προέλευσης για να παρουσιάζουν ζώα που έχουν συλληφθεί απευθείας στην άγρια φύση ως εξημερωμένα, παρόμοια με περιπτώσεις όπου προστατευόμενες χελώνες έχουν κατασχεθεί σε παράνομα σκάφη.
Ο Πέδρο Πόζας, συντονιστής αυτής της οργάνωσης, τονίζει ότι οι μακάκοι Βερβερίνων εξακολουθούν να συλλαμβάνονται περιστασιακά στα ισπανικά σύνορα, όπως αυτό με το Μαρόκο, καθώς προσπαθούν να τους εισάγουν λαθραία στη χώρα. Ωστόσο, το ψηφιακό ίχνος είναι πολύ πιο δύσκολο να παρακολουθηθεί επειδή συχνά οι διακομιστές βρίσκονται στο εξωτερικό ή οι διαφημίσεις είναι απάτες όπου ο αγοραστής πληρώνει και δεν λαμβάνει ποτέ τίποτα, περιπλέκοντας τις προσπάθειες παρακολούθησης της Seprona (Υπηρεσίας Προστασίας της Φύσης της Ισπανικής Πολιτοφυλακής) ή της Interpol.
Αυτό το εμπόριο άγριας ζωής δεν είναι ασήμαντο ζήτημα, καθώς αποφέρει περίπου 23.000 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως παγκοσμίως, γεγονός που το κατατάσσει στις κορυφαίες παράνομες επιχειρήσεις μαζί με το εμπόριο όπλων και ναρκωτικών. Δεν είναι απλώς ένα ηθικό ζήτημα ή ζήτημα διατήρησης ειδών, αλλά μια εγκληματική επιχείρηση που θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία διευκολύνοντας την είσοδο ζωονόσων χωρίς κανέναν υγειονομικό έλεγχο.
Η ευαισθητοποίηση του κοινού είναι ζωτικής σημασίας για τον περιορισμό αυτής της τάσης, αποτρέποντας τη ζήτηση για είδη που δεν θα έπρεπε ποτέ να ζουν σε διαμερίσματα ή κήπους σαν να ήταν κατοικίδια. Οι αρχές και οι ίδιες οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να ενισχύσουν την εποπτεία και επιτέλους να κλείσουν τα νομικά κενά που επιτρέπουν στην εμπορία άγριας ζωής να παραμένει μια χαμηλού κινδύνου, εξαιρετικά κερδοφόρα επιχείρηση για λίγους, εις βάρος της καταστροφής της φύσης για όλους.
