Στη λίμνη Φουκένε, ανάμεσα στην Κουντιναμάρκα και την Μπογιάκα, το αμερικανικό κόκκινο καβούρι (Procambarus clarkii) έχει μετατραπεί από σπάνιο είδος σε περιβαλλοντικό πονοκέφαλο. Η παρουσία του ασκεί πίεση στην ιθαγενή πανίδα και στο γατόψαρο , ένα ενδημικό είδος που ήδη απειλούνταν σοβαρά.
Αντιμέτωπο με αυτό το σενάριο, το Πανεπιστήμιο της Cundinamarca δοκιμάζει μια ρεαλιστική λύση: τη μετατροπή του εισβολέα σε πρωτεϊνούχο αλεύρι για τη διατροφή των ζώων, με δειγματοληψίες πεδίου και εργαστηριακές δοκιμές που στοχεύουν σε ελεγχόμενη και βιώσιμη χρήση.
Οικολογικές επιπτώσεις στο Φουκένε και η πρόοδος του είδους
Το είδος έχει χαρακτηριστεί ως χωροκατακτητικό από την CAR (Περιφερειακή Αυτόνομη Εταιρεία) λόγω της ταχείας εξάπλωσής του και των επιπτώσεών του στο οικοσύστημα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ανταγωνίζεται για τροφή και ενδιαιτήματα και περιπλέκει την ανάκαμψη του γατόψαρου , το οποίο έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα είδη που έχουν πληγεί περισσότερο.
Ο ταχύς αναπαραγωγικός του κύκλος και η έλλειψη φυσικών θηρευτών συνδυάζονται με έναν απροσδόκητο σύμμαχο: τον υάκινθο του νερού , ένα πλωτό φυτό που του παρέχει καταφύγιο. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στο Φουκένε: υπάρχουν αναφορές για προσβολές σε άλλους υγροτόπους στην Κουντιναμάρκα και την Μπογιακά , γεγονός που περιπλέκει τυχόν προσπάθειες ταχείας περιορισμού.
Πώς έφτασε και γιατί προσαρμόζεται τόσο καλά;
Το κόκκινο καβούρι εισήχθη στην Κολομβία το 1986 στην κοιλάδα Cauca για εμπορικούς σκοπούς. Από εκεί δραπέτευσε και εξαπλώθηκε σε διάφορες λεκάνες απορροής ποταμών. Η παρουσία του στο Fúquene έχει καταγραφεί από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, με αναφορές να το τοποθετούν στα υψίπεδα γύρω στο 2006.
Η εισβολική τους επιτυχία εξηγείται από την περιβαλλοντική τους ανοχή, την υψηλή γονιμότητα και, πάνω απ' όλα, από το γεγονός ότι φτάνουν χωρίς φυσικούς θηρευτές . Σε αυτό προστίθεται η πιθανότητα τυχαίας μεταφοράς από ανθρώπους ή η μεταφορά τους μέσω υδάτινων οδών που συνδέουν διαφορετικές λιμνοθάλασσες και υγροτόπους. Αυτή η ανοχή είναι συχνή σε ορισμένα είδη καραβίδας.
Από το εργαστήριο στο αγρόκτημα: αυτό είναι το έργο
Η πανεπιστημιακή ομάδα συλλέγει δείγματα στο Φουκένε, συχνά μαζί με υάκινθο του νερού, και τα μεταφέρει στα εργαστήρια της πανεπιστημιούπολης Ουμπατέ . Στόχος είναι να χαρακτηριστεί η βιολογία του καρκινοειδούς, το περιβάλλον του και να ληφθούν αντιπροσωπευτικά δείγματα του τοπικού πληθυσμού.
Στο εργαστήριο, το υλικό υποβάλλεται σε προμαγείρεμα για την εξάλειψη των παθογόνων μικροοργανισμών και στη συνέχεια αλέθεται σε πειραματικό αλεύρι . Αυτό το αλεύρι δοκιμάζεται σε πουλερικά για να αξιολογηθεί η ασφάλειά του και οι δυνατότητές του ως συστατικό ζωοτροφών.
Οι υπό μελέτη μεταβλητές περιλαμβάνουν την αύξηση βάρους, την χρώση και τη θρεπτική αξία , με ιδιαίτερη προσοχή στην περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και στο πραγματικά εύπεπτο κλάσμα τους. Η ομάδα εξετάζει με προσοχή τις μελλοντικές χρήσεις στην υδατοκαλλιέργεια, εάν τα αποτελέσματα είναι πολλά υποσχόμενα και το επιτρέπουν οι περιβαλλοντικές συνθήκες.
Ομάδα, πρόγραμμα και προβολή στην περιοχή
Συμμετέχουν τρεις καθηγητές και τέσσερις φοιτητές , με την υποστήριξη του συντονισμού του προγράμματος Animal Science. Τα αρχικά ευρήματα θα παρουσιαστούν σε διεθνή συνάντηση στην Ocaña τον Νοέμβριο, στο πλαίσιο ενός τεχνικού διαλόγου για τις βιολογικές εισβολές και τη βιωσιμότητα.
Στόχος είναι η σύνδεση της επιστήμης και της γεωργίας: μια παραγωγική εναλλακτική λύση για τη μείωση της πίεσης από τα χωροκατακτητικά είδη, τη δημιουργία εισοδήματος και την ενίσχυση της τοπικής βιωσιμότητας . Εάν επιτύχει, θα μπορούσε να αναπαραχθεί και σε άλλες πληγείσες περιοχές των ορεινών περιοχών.
Κίνδυνοι για την υγεία και ζημιές στις όχθες των ποταμών
Για τους ανθρώπους, ο μεγαλύτερος κίνδυνος προέρχεται από την αλλοίωση του οικοσυστήματος. Παρόλα αυτά, υπάρχουν προειδοποιήσεις για παράσιτα και βακτήρια που σχετίζονται με τα καρκινοειδή, όπως η παραγονιμίαση και το Vibrio mimicus , τα οποία μπορούν να μεταδοθούν με την κατανάλωση ή το χειρισμό ωμών ή μη καλά μαγειρεμένων δειγμάτων.
Στο περιβάλλον, αυτή η καραβίδα σκάβει σήραγγες στις όχθες των ποταμών, αυξάνει τη θολότητα, αποσταθεροποιεί τις όχθες των ποταμών και συμβάλλει στην απώλεια νερού σε κανάλια και υγροτόπους. Όλα αυτά οδηγούν σε υποβάθμιση των οικοτόπων για τα ιθαγενή είδη και σε μείωση των βασικών οικοσυστημικών υπηρεσιών.
Με μια προσέγγιση που αποφεύγει τις μεγαλεπήβολες υποσχέσεις, η πρόταση του Πανεπιστημίου της Cundinamarca επιδιώκει να μετατρέψει ένα πρόβλημα σε ευκαιρία : να αξιοποιήσει την χωροκατακτητική βιομάζα χωρίς να χάσει την ισορροπία του Fúquene και να προσθέσει βιολογικά και παραγωγικά εργαλεία ελέγχου στην υπηρεσία της περιοχής.
