Έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν υπάρχουν πλάσματα ικανά να γίνουν πρακτικά αόρατα κάτω από το νερό; Τελικά, αποδεικνύεται ότι υπάρχουν, και δεν είναι επιστημονική φαντασία. Πρόσφατα, η ομάδα του Ινστιτούτου Ωκεανών Schmidt εξέπληξε τους πάντες βιντεοσκοπώντας το γυάλινο χταπόδι , ένα συναρπαστικό πλάσμα που κατοικεί στις πιο απομακρυσμένες περιοχές του Ειρηνικού Ωκεανού.
Αυτό το ζώο είναι ένα πραγματικό στολίδι της φύσης, με ένα ζελατινώδες σώμα που είναι σχεδόν διαφανές, επιτρέποντας να φαίνονται μόνο τα μάτια και το οπτικό του νεύρο. Είναι μια εξαιρετική στρατηγική επιβίωσης για κάποιον που ζει στο απόλυτο σκοτάδι, ειδικά σε βάθος μεταξύ 200 και 1.000 μέτρων, όπου το καμουφλάζ είναι η διαφορά μεταξύ του να φας και του να σε φάνε.
Το αίνιγμα της Microeledone galapagensis
Αλλά αυτό δεν είναι όλο, επειδή η επιστήμη έκανε μια ακόμη εκπληκτική ανακάλυψη περίπου 1.773 μέτρα κάτω από το νησί Ντάργουιν στα Γκαλαπάγκος. Μια ομάδα ειδικών με επικεφαλής την Τζάνετ Ρ. Βόιτ του Μουσείου Φιλντ στο Σικάγο, μαζί με το Πανεπιστήμιο της Βόννης και το Ίδρυμα Κάρολου Δαρβίνου, περιέγραψε ένα είδος που δεν υπήρχε σε κανένα βιβλίο: Microeledone galapagensis.
Αυτό το χταπόδι είναι μικροσκοπικό και έχει μια κάπως κοντόχοντρο εμφάνιση, με κοντά χέρια και πολύ λίγες βεντούζες. Αυτό που είναι πραγματικά εντυπωσιακό είναι το ραχιαίο δέρμα του, το οποίο ουσιαστικά στερείται χρωστικής . Ενώ τα περισσότερα κεφαλόποδα των βαθέων υδάτων χρησιμοποιούν πυκνά χρωματοφόρα για να ρυθμίσουν την εμφάνισή τους, αυτό το δείγμα είναι σχεδόν ημιδιαφανές εξωτερικά, δίνοντάς του μια φαντασματική εμφάνιση, σχεδόν σαν να ήταν προνύμφη και όχι ενήλικο.
Μια ανατομία που σπάει τους κανόνες
Εδώ είναι που η ιστορία γίνεται ενδιαφέρουσα. Χάρη στην τεχνολογία microCT, η οποία ουσιαστικά είναι αξονική τομογραφία σε μικρομετρική κλίμακα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το ζώο έχει ανεστραμμένη αντίθλιψη . Αυτό σημαίνει ότι, αν και φαίνεται υαλώδες εξωτερικά, οι εσωτερικοί ραχιαίοι μύες του έχουν πολύ πυκνή χρώση. Με άλλα λόγια, αυτό που θα έπρεπε να είναι εξωτερικά είναι κρυμμένο μέσα στον μυ.
Αυτό το μοτίβο είναι πολύ ασυνήθιστο, καθώς τα ζώα συνήθως έχουν σκούρες πλάτες για να εναρμονίζονται με το φόντο και ανοιχτόχρωμες κοιλιές για να καμουφλάρονται με το φως της επιφάνειας. Το Microeledone galapagensis κάνει ακριβώς το αντίθετο, και ενώ η θαλάσσια βιολογία δεν έχει ακόμη δώσει μια οριστική απάντηση, πιστεύεται ότι οφείλεται στην ετεροχρονία , η οποία ουσιαστικά είναι μια αλλαγή στον ρυθμό της εμβρυϊκής ανάπτυξης.
Η επιστήμη του να μην τελειώνεις ποτέ την ενηλικίωση
Η ετεροχρονία είναι μια βασική έννοια εδώ, καθώς παράγει ενήλικα χταπόδια που διατηρούν τα τυπικά νεανικά χαρακτηριστικά, ένα φαινόμενο γνωστό και ως νεοτενία. Γι' αυτό το χταπόδι, αν και λειτουργικό και ενήλικο, διατηρεί κοντά χέρια και άχρωμο δέρμα , σαν το ρολόι ανάπτυξής του να είχε σταματήσει πρόωρα.
Επιπλέον, αυτή η ανακάλυψη προκάλεσε έναν ταξινομικό σεισμό. Μετά από πιο προσεκτική ανάλυση, συνειδητοποίησαν ότι το ζώο δεν διαθέτει μελανόσακο και εκκόλπωμα καλλιέργειας. Αυτό είναι κρίσιμο επειδή και οι δύο δομές θεωρούνταν απαραίτητες για τον ορισμό της οικογένειας Megaleledonidae, οπότε τώρα έπρεπε να ξαναγράψουν τους κανόνες για μια ολόκληρη οικογένεια κεφαλόποδων.
Τι μένει να ανακαλυφθεί
Παρά τη συναρπαστική ανακάλυψη, πολλά ερωτήματα παραμένουν. Δεδομένου ότι τα δείγματα συλλέχθηκαν μόνο από μια συγκεκριμένη περιοχή των Νήσων Γκαλαπάγκος, δεν γνωρίζουμε αν το χταπόδι ζει σε όλο τον ανατολικό Ειρηνικό ή αν βρίσκεται αποκλειστικά σε αυτήν την περιοχή . Το επόμενο βήμα θα είναι η διεξαγωγή μοριακών αναλύσεων για την ακριβή τοποθέτησή του στο οικογενειακό δέντρο των κεφαλόποδων.
Επίσης, δεν γνωρίζουμε τίποτα για το τι τρώει, πώς συμπεριφέρεται ή πώς αναπαράγεται. Αλλά έτσι λειτουργεί η ταξινόμηση των βαθέων υδάτων: η περιγραφή ενός είδους είναι μόνο η αρχή ενός ταξιδιού που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες. Το γεγονός ότι ένα μέρος τόσο διεξοδικά μελετημένο όσο τα νησιά Γκαλαπάγκος κατέχει αυτά τα μυστικά αποδεικνύει ότι ο πυθμένας του ωκεανού παραμένει το πιο μυστηριώδες μέρος στον πλανήτη μας.
Η ανακάλυψη αυτών των πλασμάτων, από το γυάλινο χταπόδι μέχρι το Microeledone galapagensis, αποκαλύπτει την εκπληκτική προσαρμοστικότητα της ζωής στην άβυσσο, όπου η διαφάνεια, η αντιστροφή των χρωστικών και η διατήρηση των νεανικών χαρακτηριστικών επιτρέπουν την επιβίωση στο απόλυτο σκοτάδι του Ειρηνικού.