Τα πλαστικά έχουν διεισδύσει σε κάθε γωνιά του πλανήτη , από απομακρυσμένες παραλίες μέχρι τον πυθμένα του ωκεανού και τα γεωργικά εδάφη. Ο όγκος των αποβλήτων που πετάμε στη φύση δεν είναι πλέον ανεκδοτικός: μιλάμε για τόνους που διασπώνται σε όλο και μικρότερα θραύσματα και καταλήγουν σε οικοσυστήματα, ζώα και, τελικά, στο ίδιο μας το σώμα.
Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια παραγωγή συνεχίζει να αυξάνεται και η διαχείριση των αποβλήτων υστερεί, δημιουργώντας ένα μείγμα περιβαλλοντικών, οικονομικών και επιπτώσεων στη δημόσια υγεία. Κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες ήδη αναλαμβάνουν δράση με μέτρα και συνθήκες που βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση, αλλά ο χρόνος τελειώνει: αν δεν αλλάξουμε πορεία, η θάλασσα θα αντικατοπτρίζει την κουλτούρα μας της απόρριψης.
Τι εννοούμε με τον όρο πλαστική ρύπανση;
Η πλαστική ρύπανση κυμαίνεται από μακροπλαστικά έως νανοσωματίδια . Μεγάλα κομμάτια (πάνω από 20 cm) περιλαμβάνουν δίχτυα ψαρέματος, σακούλες και σκεύη μιας χρήσης. Τα μικροπλαστικά (λιγότερο από 5 mm) και τα νανοσωματίδια προκύπτουν από τον κατακερματισμό του υλικού από την υπεριώδη ακτινοβολία και τη μηχανική φθορά. Σε αντίθεση με το ξύλο ή την οργανική ύλη, το πλαστικό δεν βιοδιασπάται στον ωκεανό: διασπάται σε ολοένα και μικρότερα κομμάτια που παραμένουν για δεκαετίες.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ρύπανσης προέρχεται από την ξηρά, από διαρροές πρώτων υλών, κακή διαχείριση αποβλήτων ή από τη φθορά ελαστικών, ρούχων και χρωμάτων . Αυτά τα θραύσματα καταλήγουν σε ποτάμια και, τελικά, στη θάλασσα, όπου συσσωρεύονται στις ακτές, επιπλέουν στην επιφάνεια, παραμένουν αιωρούμενα στη στήλη του νερού ή καθιζάνουν στον βυθό, διεισδύοντας στο τροφικό ιστό και διαταράσσοντας τα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα των θαλάσσιων ασπόνδυλων.
Επιπλέον, τα πλαστικά απόβλητα λειτουργούν ως φορέας ρύπων . Πρόσθετα από το ίδιο το υλικό (χρωστικές ουσίες, πλαστικοποιητές) απελευθερώνονται και τα πλαστικά υπολείμματα συγκεντρώνουν επικίνδυνες ουσίες από το περιβάλλον, οι οποίες στη συνέχεια προσλαμβάνονται από τους οργανισμούς. Σε μεγάλη κλίμακα, τα ρεύματα μπορούν να μεταφέρουν βακτήρια και χωροκατακτητικά είδη που είναι προσκολλημένα στα υπολείμματα, θέτοντας σε κίνδυνο τα εύθραυστα ενδιαιτήματα.
Οι συνέπειες δεν είναι μόνο οικολογικές. Ο τουρισμός, η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια υφίστανται ποσοτικοποιήσιμες απώλειες λόγω της υποβάθμισης των παραλιών, των ζημιών σε αλιευτικά εργαλεία και σκάφη, καθώς και της μείωσης των πληθυσμών de pecesΕπομένως, εκτός από περιβαλλοντικό πρόβλημα, αποτελεί και σημαντικό οικονομικό ζήτημα.
Το μέγεθος του προβλήματος: αριθμοί που δεν δίνουν ανάπαυλα
Κάθε χρόνο, κατά μέσο όρο 8 εκατομμύρια τόνοι πλαστικού καταλήγουν στους ωκεανούς . Για να το θέσουμε σε προοπτική, αυτό ισοδυναμεί με το να ρίχνουμε ένα απορριμματοφόρο γεμάτο πλαστικό στη θάλασσα κάθε λεπτό—μεταξύ 1.500 και 2.000 φορτηγών την ημέρα. Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, προβλέπεται ότι μέχρι το 2025 θα υπάρχει ένας τόνος πλαστικού για κάθε τρεις τόνους ψαριών και, μέχρι το 2050, περισσότερο πλαστικό από ό,τι ψάρια στον ωκεανό.
Η παραγωγή έχει εκτοξευθεί από τα μέσα του περασμένου αιώνα: από 2 εκατομμύρια τόνους το 1950 σε περίπου 400 εκατομμύρια το 2018 , με προβλέψεις να συνεχίσουν να αυξάνονται σε πάνω από 1.000 δισεκατομμύριο το 2050. Δεν είναι εύκολο να το θέσουμε αυτό σε προοπτική: είναι σαν να παρατάσσουμε 13 εκατομμύρια βυτιοφόρα 30 τόνων.
Για να απεικονιστούν καλύτερα τα 8 εκατομμύρια τόνοι που καταλήγουν στη θάλασσα κάθε χρόνο, οι συγκρίσεις είναι εντυπωσιακές: ζυγίζουν όσο 800 Πύργους του Άιφελ ή περίπου 14.285 αεροπλάνα Airbus A380 και θα κάλυπταν μια περιοχή ισοδύναμη με 34 φορές το μέγεθος του Μανχάταν. Αυτές οι ποσότητες εξηγούν γιατί η συσσώρευση επιπλέει και συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένες ωκεάνιες περιοχές.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη θάλασσα. Περίπου το ένα τρίτο των πλαστικών αποβλήτων καταλήγει στο έδαφος ή σε γλυκό νερό , και η ρύπανση από μικροπλαστικά στην ξηρά μπορεί να είναι 4 έως 23 φορές μεγαλύτερη από τη θαλάσσια ρύπανση. Ένα εντυπωσιακό παράδειγμα: οι υφαντικές ίνες που παραμένουν στην ιλύ λυμάτων, οι οποίες αργότερα χρησιμοποιούνται ως λίπασμα, διασκορπίζουν τόνους μικροπλαστικών σε γεωργικές εκτάσεις.
Όσον αφορά την ανακύκλωση, το παγκόσμιο ποσοστό μόλις που φτάνει το 9% . Επιπλέον, μεγάλο μέρος αυτής της ανακύκλωσης δεν είναι πραγματικά βιώσιμο εάν μεταφέρονται και επανεισάγονται επικίνδυνα πρόσθετα, διαιωνίζοντας κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον με κάθε κύκλο χρήσης.
Πού συσσωρεύεται: ωκεάνιες δίνες, «νησιά» και η περίπτωση της Μεσογείου
Τα ωκεάνια ρεύματα συγκεντρώνουν τα σκουπίδια σε αρκετές υποτροπικές δίνες. Υπάρχουν πέντε κύριες ζώνες συσσώρευσης: δύο στον Ειρηνικό, δύο στον Ατλαντικό και μία στον Ινδικό Ωκεανό . Η ζώνη του Βόρειου Ειρηνικού, ευρέως γνωστή ως η Μεγάλη Ζώνη Σκουπιδιών του Ειρηνικού, ξεπερνά το ένα εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα, μεγαλύτερη από τη συνολική έκταση της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας.
Αν και αυτή είναι η πιο διάσημη, δεν είναι η μόνη. Κάθε μία από αυτές τις ζώνες λειτουργεί σαν χοάνη , παγιδεύοντας και συγκρατώντας θρυμματισμένα πλαστικά. Από εκεί, αναδύονται μικροπλαστικά και νανοπλαστικά, τα οποία διασκορπίζονται ευρέως και καθίστανται αδύνατη η συλλογή τους μεμονωμένα.
Η Μεσόγειος αξίζει ιδιαίτερης μνείας: περιέχει μόνο το 1% του νερού του πλανήτη, αλλά συγκεντρώνει περίπου το 7% των παγκόσμιων μικροπλαστικών. Ο ημίκλειστος χαρακτήρας της, η υψηλή πυκνότητα πληθυσμού των παράκτιων περιοχών και η έντονη θαλάσσια κυκλοφορία επιδεινώνουν την πίεση στα οικοσυστήματά της, κατατάσσοντάς την μεταξύ των θερμών σημείων του κόσμου.
Διερευνώνται τεχνολογικές λύσεις για τον καθαρισμό μεγάλων συγκεντρώσεων πλαστικού. Ορισμένες πρωτοβουλίες στοχεύουν στην απομάκρυνση έως και 50% των υπολειμμάτων από τη Μεγάλη Ζώνη Σκουπιδιών του Ειρηνικού εντός πέντε ετών . Ενώ είναι πολλά υποσχόμενες, αυτές οι λύσεις από μόνες τους δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα της συνεχούς εισροής αποβλήτων, καθιστώντας ζωτικής σημασίας την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών και ολόκληρου του κύκλου ζωής του πλαστικού.
Η επιστήμη και η παρατήρηση βοηθούν στον σχεδιασμό των αντιδράσεων. Η Θαλάσσια Υπηρεσία Copernicus προσφέρει μοντέλα μετατόπισης των ωκεανών που μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε πώς κινούνται τα συντρίμμια, κάτι που είναι κλειδί για την καθοδήγηση των προσπαθειών καθαρισμού, την πρόληψη και τη συνεργασία μεταξύ των χωρών.
Ανθρώπινη υγεία: από την τροφική αλυσίδα στα όργανά μας
Ό,τι ξεκινά στη θάλασσα ή στο έδαφος καταλήγει στα πιάτα μας και στον αέρα που αναπνέουμε. Μικροπλαστικά και νανοπλαστικά έχουν ανιχνευθεί σε διάφορα ανθρώπινα όργανα και η παρουσία τους έχει επιβεβαιωθεί ακόμη και στον πλακούντα, γεγονός που υποδηλώνει έκθεση από πολύ πρώιμα στάδια της ζωής.
Οι πιο πρόσφατες εκτιμήσεις δείχνουν ότι θα μπορούσαμε να καταπίνουμε περίπου 2.000 σωματίδια πλαστικού κάθε εβδομάδα , περίπου 21 γραμμάρια ανά μήνα και λίγο πάνω από 250 γραμμάρια ανά έτος. Για αναφορά, αυτό αντιστοιχεί περίπου στο βάρος μιας τραπεζικής κάρτας ανά εβδομάδα. Αν και οι συγκεκριμένες επιπτώσεις εξακολουθούν να μελετώνται, η προειδοποίηση είναι αρκετά σοβαρή ώστε να δικαιολογεί την επιτάχυνση των προληπτικών μέτρων.
Οι κίνδυνοι δεν πηγάζουν αποκλειστικά από το ίδιο το πολυμερές. Τα πρόσθετα και οι συναφείς ουσίες —τα οποία παρέχουν χρώμα, ευελιξία ή ακαμψία— αποτελούν σημαντικό παράγοντα. Στην κατασκευή χρησιμοποιούνται μεταξύ 15.000 και 16.000 χημικών ουσιών και η στέρεα επιστημονική γνώση περιορίζεται σε περίπου 3.000 ή 4.000. Για χιλιάδες από αυτές, δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια τις επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον.
Η ιατρική βιβλιογραφία περιγράφει πιθανές επιπτώσεις στο δέρμα, τον εγκέφαλο, το ήπαρ, τα νεφρά και τους πνεύμονες , καθώς και διερευνημένες συνδέσεις με σοβαρές ασθένειες, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις γενετικών αλλοιώσεων: Έχει παρατηρηθεί βλάβη στο DNA, αν και η έκτασή της και οι μακροπρόθεσμες συνέπειές της δεν έχουν ακόμη κατανοηθεί πλήρως.
Γι' αυτόν τον λόγο, η ιατρική και επιστημονική κοινότητα επιμένει σε δύο δρόμους ταυτόχρονα: τη μείωση της έκθεσης με φιλόδοξες πολιτικές και υπεύθυνη κατανάλωση , και την επένδυση στην έρευνα που μεταφράζει τα στοιχεία σε πρακτικές λύσεις και πιο εκλεπτυσμένη αξιολόγηση κινδύνου.
Παραγωγή, χημικά και κύκλος ζωής: η καρδιά της συζήτησης
Το πλαστικό προέρχεται κατά 95% από ορυκτά καύσιμα . Το κλιματικό του αποτύπωμα είναι σημαντικό: μεταξύ 4% και 5% των αερίων του θερμοκηπίου προέρχονται από την παραγωγή του. Η αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλαστικά μεμονωμένα είναι λάθος. Αποτελεί μέρος της «τριπλής κρίσης» που έχουν προσδιορίσει τα Ηνωμένα Έθνη: κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας και ρύπανση.
Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις συζητούν πώς να αντιμετωπιστεί ολόκληρος ο κύκλος ζωής : από τον σχεδιασμό και την παραγωγή (συμπεριλαμβανομένων των παρθένων πολυμερών και των προσθέτων) έως την κατανάλωση, την εμπορία και, φυσικά, τη διαχείριση των αποβλήτων. Ακόμα και ο ακριβής καθορισμός του σημείου έναρξης του κύκλου —είτε με τα πολυμερή είτε με το τελικό προϊόν— αποτελεί τεχνικό εμπόδιο με κανονιστικές επιπτώσεις.
Ένα άλλο ακανθώδες ζήτημα είναι η ανακύκλωση. Η αδιάκριτη ανακύκλωση μπορεί να επαναφέρει επικίνδυνα πρόσθετα , επομένως η «κυκλικότητα» πρέπει να συνοδεύεται από περιορισμούς στις επικίνδυνες ουσίες και πρότυπα που εγγυώνται την ασφάλεια σε κάθε στάδιο του κύκλου. Ορισμένοι επιστήμονες προτείνουν τον δραστικό περιορισμό του εύρους των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται, προκειμένου να ελέγχονται σωστά.
Εν τω μεταξύ, το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής συνεχίζει να αυξάνει την κατανάλωση πλαστικών μιας χρήσης, τα οποία συχνά είναι φθηνότερα βραχυπρόθεσμα, αλλά με κρυφό κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος που καταβάλλεται από την κοινωνία στο σύνολό της.
Κανόνες, συνθήκες και πολιτικές: από το τοπικό στο παγκόσμιο
Σημαντικά μέτρα έχουν εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η πώληση διαφόρων πλαστικών μιας χρήσης απαγορεύεται όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις : μαχαιροπίρουνα (πιρούνια, μαχαίρια, κουτάλια, ξυλάκια φαγητού), πιάτα, μπατονέτες, καλαμάκια, αναδευτήρες ποτών και μπαλόνια σε σχήμα sticks. Τα οξοδιασπώμενα πλαστικά και τα δοχεία fast food από διογκωμένο πολυστυρένιο έχουν επίσης αποσυρθεί από την αγορά.
Το ευρωπαϊκό πακέτο περιλαμβάνει εκτεταμένη ευθύνη του παραγωγού βάσει της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» . Για παράδειγμα, οι καπνοβιομηχανίες πρέπει να καλύπτουν το κόστος καθαρισμού των αποτσίγαρων με πλαστικά φίλτρα, και οι κατασκευαστές αλιευτικών εργαλείων αναλαμβάνουν το κόστος επεξεργασίας των αποβλήτων από αυτά τα εργαλεία, απαλλάσσοντας έτσι τους αλιείς από το βάρος.
Επιπλέον, τίθενται συγκεκριμένοι στόχοι: η συλλογή του 90% των πλαστικών μπουκαλιών έως το 2029 (π.χ., μέσω συστημάτων επιστροφής και εγγύησης) και η ενσωμάτωση τουλάχιστον 25% ανακυκλωμένου πλαστικού από τα μπουκάλια έως το 2025 και 30% έως το 2030. Απαιτούνται επίσης ετικέτες περιβαλλοντικής προειδοποίησης σε προϊόντα όπως πλαστικά ποτήρια, φίλτρα τσιγάρων, υγρά μαντηλάκια και σερβιέτες.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ενισχύσει αυτήν την προσέγγιση με ψηφίσματα που ζητούν τη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων , αυστηρότερους περιορισμούς στα είδη μιας χρήσης και την προώθηση βιώσιμων υλικών στα αλιευτικά εργαλεία. Αυτό ευθυγραμμίζεται με την Οδηγία-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, και συγκεκριμένα τον ΣΒΑ 14 και τον στόχο 14.1.1 σχετικά με τα πλωτά πλαστικά απορρίμματα και τον ευτροφισμό των ακτών.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η Συνέλευση του ΟΗΕ για το Περιβάλλον συμφώνησε το 2022 να διαπραγματευτεί μια νομικά δεσμευτική συνθήκη για τον τερματισμό της ρύπανσης από πλαστικά . Περισσότερες από 175 χώρες συμμετέχουν σε μια εντατική διαδικασία που επιδιώκει μια φιλόδοξη συμφωνία. Οι συνομιλίες προχωρούν, αν και όχι χωρίς πισωγυρίσματα: η μείωση της παραγωγής, τα επικίνδυνα πρόσθετα, η ασφαλής ανακύκλωση, η χρηματοδότηση και η λήψη αποφάσεων με βάση τη συναίνεση είναι μεταξύ των βασικών ζητημάτων που συζητούνται.
Η τοπική εμπειρία προσφέρει πολύτιμα διδάγματα. Η Καλιφόρνια, με τον νόμο SB54 για τα πλαστικά μιας χρήσης , χρησιμεύει ως σημείο αναφοράς για την ενσωμάτωση των αρχών της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, της μείωσης των πηγών και του επανασχεδιασμού. Οι οργανισμοί προστασίας της φύσης συνεργάζονται για να διασφαλίσουν ότι αυτή η προσέγγιση αντικατοπτρίζεται στην παγκόσμια συνθήκη.
Παραδείγματα από το πεδίο: από τα Γκαλαπάγκος έως τη Νότια Κορέα και την Αφρική
Αρκετές δικαιοδοσίες έχουν κάνει βήματα προόδου. Ο Ισημερινός απαγορεύει τα πλαστικά μιας χρήσης στα εθνικά του πάρκα , συμπεριλαμβανομένου σχεδόν ολόκληρου του αρχιπελάγους των Γκαλαπάγκος, ένα μέτρο που ενισχύει την προστασία των θαλάσσιων χελωνών . Παρόλα αυτά, τα ρεύματα των ωκεανών μεταφέρουν μπουκάλια και άλλα δοχεία από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, υπενθυμίζοντάς μας ότι το πρόβλημα είναι διασυνοριακό και απαιτεί διεθνή συντονισμό.
Στη Νότια Κορέα, οι αλιευτικές πόλεις έχουν θεσμοθετήσει το «ψάρεμα» σκουπιδιών : τα σκάφη μεταφέρουν τα πλαστικά απόβλητα που συλλέγονται κατά τη διάρκεια των αλιευτικών τους ταξιδιών στο λιμάνι. Πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν ως πιλοτικά προγράμματα έχουν πλέον γίνει τοπικοί κανονισμοί, αποδεικνύοντας ότι η αντίστροφη εφοδιαστική στη θάλασσα είναι δυνατή όταν υπάρχουν κίνητρα και δημόσια υποστήριξη.
Πολλές αφρικανικές χώρες έχουν επιλέξει την απαγόρευση των πλαστικών μιας χρήσης , ωθώντας την αντικατάστασή τους με επαναχρησιμοποιήσιμα υλικά και συστήματα. Στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, εταιρείες με τα δικά τους πρότυπα προωθούν ασφαλέστερες προσεγγίσεις ανακύκλωσης και επανασχεδιασμό συσκευασιών, ενώ παράλληλα επεκτείνουν την ευθύνη του παραγωγού σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού.
Τα μεγάλης κλίμακας έργα καθαρισμού διαδραματίζουν επίσης κάποιο ρόλο. Υπάρχουν πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην απομάκρυνση ενός σημαντικού κλάσματος των αποβλήτων στις μεγάλες λεκάνες ανακύκλωσης , με πολύ φιλόδοξους χρονικούς στόχους. Αν και δεν αντικαθιστούν τις πολιτικές μείωσης, συμπληρώνουν το φάσμα των διαθέσιμων λύσεων.
Λύσεις και δράσεις: τι μπορούν να κάνουν οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες
Η προτεραιότητα είναι σαφής: μείωση στην πηγή, επανασχεδιασμός και επαναχρησιμοποίηση . Ο σχεδιασμός ανθεκτικών, εύκολα επισκευάσιμων και ανακυκλώσιμων προϊόντων, η εξάλειψη επικίνδυνων προσθέτων, η προώθηση της επαναχρησιμοποίησης στις συσκευασίες και τις υπηρεσίες και ο καθορισμός δεσμευτικών στόχων μείωσης αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους κάθε αποτελεσματικής στρατηγικής.
Για τη βιομηχανία, η διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού σημαίνει ανάληψη της ευθύνης στο τέλος του κύκλου ζωής ενός προϊόντος : χρηματοδότηση της συλλογής και της επεξεργασίας, διασφάλιση ότι η ανακύκλωση δεν επανεισάγει τοξικές ουσίες και διαφανής υποβολή εκθέσεων. Τα επιχειρηματικά μοντέλα που βασίζονται σε επαναγεμίσεις, εγγυήσεις και επιστρεφόμενες συσκευασίες μπορούν να κλιμακωθούν εάν τα κανονιστικά πλαίσια ωθήσουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι δημόσιες διοικήσεις μπορούν να ενεργοποιήσουν αποφασιστικούς μοχλούς: συστήματα εγγύησης και επιστροφής για την επίτευξη είσπραξης 90% , πράσινες δημόσιες συμβάσεις, φόρους σε προβληματικά είδη, σαφή επισήμανση, παρακολούθηση της συμμόρφωσης και οικονομική υποστήριξη για την καινοτομία και για τους δήμους που διαχειρίζονται τα απόβλητα.
Για τους πολίτες, οι καθημερινές ενέργειες αθροίζονται. Η απόρριψη περιττών σακουλών και καλαμακιών, η μεταφορά επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών και η αγορά χύμα μειώνει τη ζήτηση. Η επιλογή ρούχων που αποβάλλουν λιγότερες μικροΐνες, το πλύσιμο σε ήπιους κύκλους και η χρήση φίλτρων στα πλυντήρια ρούχων εμποδίζουν επίσης τόνους ινών να καταλήξουν σε ποτάμια και χωράφια.
Επιπλέον, είναι σημαντικό να υποστηριχθούν οι ευάλωτες κοινότητες, οι άτυποι ανακυκλωτές και οι εκτεθειμένοι εργαζόμενοι , οι οποίοι συχνά διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο με τη λιγότερη προστασία. Η κοινωνική πίεση, η συμμετοχή σε δημόσιες διαβουλεύσεις και η ενημερωμένη ψήφος συμβάλλουν στην επιτάχυνση των κανονιστικών αλλαγών.
Οικονομία, πληττόμενοι τομείς και επιστήμη στην υπηρεσία της λύσης
Το κόστος της αδράνειας είναι υψηλό. Ο τουρισμός χάνει την ελκυστικότητά του λόγω των υποβαθμισμένων παραλιών και ακτογραμμών , και η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια πληρώνουν το τίμημα για τις ζημιές στον εξοπλισμό και τα σκάφη, καθώς και για την εξάντληση των αλιευτικών πεδίων. Η κυκλική οικονομία δεν είναι μια αισθητική ιδιοτροπία: είναι μια αναγκαιότητα για τη μείωση του αυξανόμενου κοινωνικού και περιβαλλοντικού κόστους.
Οι δημόσιες πολιτικές βασίζονται σε δεδομένα. Μέσα όπως η Οδηγία-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική και ο ΣΒΑ 14 καθοδηγούν τη δράση, με δείκτες όπως η πυκνότητα των επιπλεόντων πλαστικών απορριμμάτων ή ο δείκτης ευτροφισμού. Τα μοντέλα μετατόπισης που υιοθετούνται από υπηρεσίες όπως το Copernicus διευκολύνουν εκστρατείες καθαρισμού και πρόληψης που βασίζονται σε τεκμηριωμένα στοιχεία.
Η διεθνής κοινότητα σημειώνει πρόοδο, αν και όχι με τον ρυθμό που θα θέλαμε. Οι γύροι διαπραγματεύσεων για την παγκόσμια συνθήκη έχουν φέρει πιο κοντά τις θέσεις , παρά τις δυσκολίες όσον αφορά την παραγωγή, τα πρόσθετα, τη χρηματοδότηση και τους κανόνες λήψης αποφάσεων. Η επείγουσα ανάγκη, που οφείλεται σε ανησυχίες για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, καθιστά επιτακτική την επίτευξη μιας σταθερής και εκτελεστής συμφωνίας.
Εν τω μεταξύ, οι χώρες εφαρμόζουν τα δικά τους πλαίσια που χρησιμεύουν ως πεδίο δοκιμών —όπως οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί για τα είδη μιας χρήσης, τους στόχους συλλογής και το ανακυκλωμένο περιεχόμενο— τα οποία, όταν βελτιωθούν σωστά, μπορούν να ενσωματωθούν στη διεθνή συνθήκη για την επίτευξη παγκόσμιας συνοχής.
Κοιτάζοντας τη συνολική εικόνα, έχουμε διαγνώσεις, εργαλεία και παραδείγματα που λειτουργούν . Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι να επιταχύνουμε τη διαδικασία: μείωση της περιττής παραγωγής, περιορισμό των επικίνδυνων χημικών ουσιών, διασφάλιση πραγματικά ασφαλούς ανακύκλωσης και δέσμευση για επαναχρησιμοποίηση σε μεγάλη κλίμακα. Δεν υπάρχει μαγική λύση, αλλά υπάρχει μια αποδεδειγμένη οδός με μετρήσιμα αποτελέσματα εάν δράσουμε με συντονισμένο τρόπο.
