Το Μουσείο Λα Πλάτα εγκαινίασε μια πλήρως ανακαινισμένη αίθουσα αφιερωμένη στα ασπόνδυλα, έναν χώρο που συνδυάζει την έρευνα, τη διάδοση και τη διατήρηση, ώστε να φέρει πιο κοντά στο κοινό την ποικιλομορφία αυτών των μορφών ζωής και τον ρόλο τους στα οικοσυστήματα.
Με τίτλο «Ασπόνδυλα: Εκπληκτικές Μορφές Ζωής», η έκθεση βρίσκεται στο ισόγειο του ζωολογικού κήπου και προσφέρει μια περιήγηση στα περιβάλλοντα όπου ζουν αυτοί οι οργανισμοί, υποστηριζόμενη από μεγάλης κλίμακας εκθέσεις, συλλεκτικά δείγματα και διαδραστικούς πόρους.
Μια επίσκεψη στη νέα αίθουσα: ατμόσφαιρες, κομμάτια και μηνύματα
Η ξενάγηση ξεκινά με μια εισαγωγική περιοχή που παρουσιάζει την ποικιλία σχημάτων και χρωμάτων της ομάδας, με έμφαση σε μια γιγάντια αχιβάδα του γένους Tridacna με κέλυφος βάρους άνω των 60 κιλών, η οποία ανακτήθηκε από παράνομες πωλήσεις και προετοιμάστηκε στη Συλλογή Ασπόνδυλων για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα περιβαλλοντικά εγκλήματα.
Η καρδιά της έκθεσης είναι ένα διοράμα μεγάλου μεγέθους που αναδημιουργεί το θαλάσσιο περιβάλλον από τη ζώνη μεταξύ των παλιρροιών έως τα βαθιά νερά . Παρουσιάζει επιπανιδικά είδη που ζουν σε βράχους ή άμμο, μαζί με ενπανιδικές μορφές προσαρμοσμένες σε μαλακά υποστρώματα στον βυθό.
Ένα τμήμα επικεντρώνεται στην πανίδα των Νήσων Φώκλαντ, σε συνέχεια με την ακτή της Παταγονίας που συνδέεται με το Ρεύμα των Φώκλαντ . Ανεμώνες, κοράλλια, καβούρια και σαλιγκάρια καταδεικνύουν βιογεωγραφικές συνδέσεις μεταξύ των νησιών και της ηπειρωτικής χώρας.
Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της στα ασπόνδυλα της Ανταρκτικής αντιμετωπίζονται μέσω ενός πολυμεσικού πόρου: οι διακυμάνσεις στη θερμοκρασία, ο θαλάσσιος πάγος και η διαθεσιμότητα τροφής μεταβάλλουν τις κοινότητες από την επιφάνεια μέχρι τον πυθμένα του ωκεανού.
Παρουσιάζονται επίσης ασπόνδυλα γλυκού νερού: καρκινοειδή, βδέλλες, πλατυέλμινθες, νηματώδη, δίθυρα και σφουγγάρια γλυκού νερού, μεταξύ άλλων. Εξηγεί πώς καταλαμβάνουν τη στήλη του νερού , την υδρόβια βλάστηση ή τον πυθμένα αναζητώντας τροφή και καταφύγιο.
Σε χερσαία περιβάλλοντα που συνδέονται με υδάτινα ρεύματα και υδάτινα σώματα, εμφανίζονται αράχνες, ακάρεα, θεριστές, σκορπιοί, χερσαία πλαναριά, σαρανταποδαρούσες, χιλιοποδαρούσες και μαλάκια όπως γυμνοσάλιαγκες και σαλιγκάρια, με έμφαση στις προσαρμογές τους να συγκρατούν το νερό και να ευδοκιμούν σε μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Η αίθουσα περιλαμβάνει μια ενότητα αφιερωμένη στις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών, με παραδείγματα παρασιτισμού και συμβιωσιμότητας. Ένα μεγάλο infographic εξηγεί τους κύκλους ζωής των παρασίτων που μπορούν να επηρεάσουν ανθρώπους και ζώα, ενώ τα συμβιωτικά εμφανίζονται ως ακίνδυνα.
Μια άλλη ενότητα ασχολείται με επιβλαβή ασπόνδυλα, όπως χωροκατακτητικά είδη και γεωργικά παράσιτα. Παραδείγματα περιλαμβάνουν το χρυσό μύδι που φράζει τους σωλήνες, το γιγάντιο αφρικανικό σαλιγκάρι και τα δίθυρα γλυκού νερού που διαταράσσουν τα ενδιαιτήματα. Παρουσιάζονται επίσης εισαγόμενα γυμνοσάλιαγκες και σαλιγκάρια, καθώς και σκουλήκια που παρασιτούν σε καλλιέργειες όπως οι ντομάτες.
Το ιστορικό ομοίωμα χταποδιού, αναστηλωμένο και κρεμασμένο ως εμβληματικό κομμάτι, επιστρέφει στο κέντρο της αίθουσας. Με διάμετρο περίπου πέντε μέτρα , η τεκμηριωμένη παρουσία του χρονολογείται από τη δεκαετία του 1920.
Ποιος το έκανε δυνατό και επιστημονική υποστήριξη
Η ενημέρωση και η αποκατάσταση πραγματοποιήθηκαν από μια διεπιστημονική ομάδα αποτελούμενη από ερευνητές του Τμήματος Ζωολογίας Ασπονδύλων , ειδικούς στην αρχιτεκτονική, την αποκατάσταση, τη συντήρηση, τον γραφιστικό σχεδιασμό και τη μουσειολογία, καθώς και τεχνικό και μη διδακτικό προσωπικό του Μουσείου.
Το έργο ήταν ο νικητής του προγράμματος Πειραματισμού Μουσείων του Ιδρύματος Williams για το 2023 και έλαβε χρηματοδότηση από τον εν λόγω φορέα, το Ίδρυμα Φυσικής Ιστορίας Félix de Azara και το Ίδρυμα Μουσείου Francisco Pascasio Moreno της Λα Πλάτα, μαζί με συνεισφορές από τη Σχολή Φυσικών Επιστημών και το Μουσείο.
Στους συνεργάτες περιλαμβάνονταν το INIDEP , το οποίο συμβούλευσε και παρείχε αντιπροσωπευτικά ασπόνδυλα από τα Νησιά Φώκλαντ, το Ίδρυμα Υποβρύχιων Ερευνών της Αργεντινής, το οποίο παρείχε εικόνες, και το LIDI (CIyTT, Σχολή Πληροφορικής, UNLP), το οποίο ανέπτυξε έναν πόρο πολυμέσων για την κλιματική αλλαγή.
Η πρόταση είναι εμπνευσμένη από έργα του Conicet που απέκτησαν δημόσια φήμη κατά τη διάρκεια της αποστολής στο φαράγγι Mar del Plata, ενσωματώνοντας την τέχνη, την επιστήμη και την τεχνολογία για να ενισχύσουν το μήνυμα διατήρησης.
Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν οι αρχές του πανεπιστημίου και του μουσείου, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου του UNLP, Martín López Armengol, της διευθύντριας Marta Fernández και του κοσμήτορα Eduardo Kruse, μαζί με εξέχουσες προσωπικότητες όπως ο Francisco Brusa και η Cristina Damborenea . Όλοι οι ομιλητές τόνισαν τη σημασία της προσέγγισης της επιστήμης στην κοινωνία.
Με την εκπαιδευτική της προσέγγιση, την επιστημονική υποστήριξη και μια σκηνοθεσία που συνδυάζει εμβληματικά έργα και ενημερωμένο περιεχόμενο, η αίθουσα ασπόνδυλων του Μουσείου Λα Πλάτα ενισχύει τη σύνδεση μεταξύ γνώσης και ιδιότητας του πολίτη, προσκαλώντας μια χαλαρή και περιπετειώδη επίσκεψη για την κατανόηση της βιοποικιλότητας και της φροντίδας της.
